SERCE A NURKOWANIE
Veröffentlicht am: 15 sierpień 2026
W medycynie nurkowej często podkreśla się, że zatrzymanie krążenia podczas nurkowania wiąże się z bardzo wysokim ryzykiem śmierci. Jeśli do zatrzymania krążenia dojdzie na przykład na korcie tenisowym, można natychmiast rozpocząć resuscytację, a służby ratunkowe mogą szybko dotrzeć na miejsce. Pod wodą sytuacja wygląda zupełnie inaczej – udzielenie natychmiastowej pomocy jest znacznie trudniejsze. Ponadto samo nurkowanie może zwiększać obciążenie serca, a zmiany te zaczynają się już w pierwszych metrach zanurzenia. W tym artykule postaram się wyjaśnić, jak to działa.
Chociaż nurkowanie może wydawać się bardzo relaksującym sportem (przynajmniej dla mnie!), stanowi spore obciążenie dla organizmu, a szczególnie dla serca. Każdy wysiłek fizyczny i każdy sport stawia określone wymagania układowi krążenia. W przypadku nurkowania wysiłek obejmuje między innymi dojście do miejsca nurkowego i powrót z niego z ciężkim sprzętem. Kompletny zestaw nurkowy może ważyć nawet około 40 kg. W niektórych miejscach trzeba z nim pokonać znaczną odległość i różne przeszkody. Również pływanie pod prąd zwiększa obciążenie serca.
Jednak podczas nurkowania serce jest obciążone nie tylko przez sam wysiłek fizyczny! Musi ono również poradzić sobie ze zwiększoną objętością krwi w krążeniu centralnym. Dochodzi do tego w wyniku kilku mechanizmów, takich jak ciśnienie hydrostatyczne, ucisk sprzętu nurkowego, temperatura wody oraz pozioma pozycja ciała (więcej informacji znajdziesz w moim innym artykule). Zwiększenie objętości krwi w krążeniu centralnym następuje już w momencie zanurzenia i nie zależy od głębokości nurkowania.
- Zwiększony napływ krwi do serca powoduje wzrost ciśnienia w obrębie klatki piersiowej.
- Serce musi kurczyć się mocniej, aby przepompować większą ilość krwi – zwiększa się pojemność minutowa serca.
- W wyniku zwiększonej objętości krwi w połączeniu z wysiłkiem fizycznym może wzrosnąć ciśnienie tętnicze.
- W pierwszych minutach po zanurzeniu mogą występować dodatkowe pobudzenia serca (ekstrasystolie), prawdopodobnie związane z rozciągnięciem mięśnia sercowego.
Dlatego prawidłowa czynność serca jest istotnym warunkiem bezpiecznego nurkowania. Jeśli w przeszłości występowały u Ciebie problemy z sercem i/lub przyjmujesz leki na serce lub nadciśnienie, należy ocenić, czy wydolność układu krążenia jest wystarczająca do nurkowania. Podczas badania kwalifikującego do nurkowania lekarz medycyny nurkowej może przeprowadzić próbę wysiłkową, która pozwala ocenić wydolność układu krążenia. W przypadku wątpliwości przed wydaniem orzeczenia o zdolności do nurkowania może być konieczna konsultacja z kardiologiem posiadającym wiedzę z zakresu medycyny nurkowej.
